Dawny spór o to co kształtuje osobowość, geny czy środowisko, zakończył się remisem. Nie oznacza to, że wpływ ten jest zawsze równy, ale raczej, że jest równie ważny. Wspólnie tworzą one nasze niepowtarzalne Ja.
Istnieje jednak jeszcze jeden czynnik, o którym nie wspomina się zbyt często, a bez którego bylibyśmy tylko listkiem miotanym przez wiatr. To autodeterminacja, , wpływ człowieka na samego siebie.
Człowiek zaczyna sam siebie kształtować już od dzieciństwa, na długo przedtem zanim zrozumie, że to robi. Dokonuje unikalnych wyborów, rozwija się, kroczy drogami, które sam sobie wytyczył. Po tę właśnie siłę sięgamy świadomie w psychoterapii, żeby zmienić wcześniej ukształtowane struktury czy nadać im nowe znaczenie.
Niezależnie od tego jakie problemy zaserwowano nam w dzieciństwie, czy jakie uwarunkowania wrodzone posiadamy, ostatecznie i tak najważniejsze jest to co z tym wszystkim zrobimy.